Jaki kabel do indukcji wybrać?

O tym, jaki kabel do indukcji wybrać, rozstrzygają dwie rzeczy: schemat podłączenia z instrukcji płyty oraz obliczenie przekroju wykonane dla konkretnej instalacji. Schemat wskazuje, ile żył roboczych i ochronnych ma mieć obwód, a przekrój wynika z mocy płyty, sposobu ułożenia przewodu, temperatury otoczenia i długości trasy od rozdzielnicy. W instalacjach prowadzonych na stałe stosuje się sztywne przewody miedziane, takie jak YDY i YDYp — natomiast to, jaki wariant trafi do obwodu płyty, ustala elektryk na miejscu.

Podłączenie jednofazowe (230 V) czy trójfazowe (400 V)?

Odpowiedź na pytanie, jaki kabel do indukcji będzie właściwy, zaczyna się przed przekrojem — od ustalenia sposobu zasilania. Decyduje o tym schemat w instrukcji płyty oraz to, czy do mieszkania doprowadzono jedną fazę, czy trzy. Płyty indukcyjne mają listwę zaciskową z mostkami, a ich układ jest inny przy zasilaniu 230 V, a inny przy 400 V — zawsze zgodnie z instrukcją producenta płyty.

Sposób podłączenia przekłada się wprost na przewód do indukcji. Przy zasilaniu jednofazowym cała moc płyty płynie jedną żyłą fazową, więc prąd w obwodzie jest najwyższy. Przy podłączeniu trójfazowym obciążenie rozkłada się na trzy fazy i prąd w pojedynczej żyle jest odpowiednio mniejszy.

Dlatego ten sam model może wymagać innego przekroju w zależności od tego, czy pracuje na 230 V, czy na 400 V. Wiele płyt dopuszcza oba warianty, ale dopuszczalne układy połączeń wymienia wyłącznie instrukcja urządzenia i to od niej zależy, jaki przewód do indukcji trzeba kupić.

Jaki przekrój przewodu do płyty indukcyjnej 7 kW?

Pytanie, jaki kabel do płyty indukcyjnej o mocy 7 kW będzie właściwy, nie ma jednej odpowiedzi oderwanej od konkretnej instalacji. Na dobór przekroju wpływa kilka czynników naraz:

• moc znamionowa płyty i sposób podłączenia — jednofazowy czy trójfazowy;
• sposób ułożenia przewodu: podtynkowo w rurce, natynkowo, w warstwie izolacji cieplnej;
• temperatura otoczenia i liczba obwodów ułożonych obok siebie;
• długość trasy od rozdzielnicy do płyty, a więc dopuszczalny spadek napięcia;
• wymagania z instrukcji producenta płyty i z projektu instalacji.

Przy zasilaniu jednofazowym cała moc takiej płyty obciąża jedną żyłę fazową, więc wynik obliczenia wypada wyżej niż przy rozłożeniu tej samej mocy na trzy fazy. O tym, jaki przekrój jest potrzebny, rozstrzyga obliczenie wykonane dla konkretnej instalacji i zgodne z obowiązującymi normami instalacyjnymi, a nie moc odczytana z tabliczki znamionowej ani wartość przeniesiona z innej instalacji. W przewodach YDY i YDYp od trzech żył w górę największa dostępna żyła ma 2,5 mm², więc wyższy wynik obliczenia wykracza poza ten zakres.

Przy podłączeniu trójfazowym prąd rozkłada się na trzy fazy i wynik obliczenia jest odpowiednio niższy. Jeżeli obliczenie wskaże 2,5 mm², odpowiada mu w wersji pięciożyłowej YDY 5×2,5 450/750 V — o tym jednak, czy ten przekrój jest właściwy dla konkretnej płyty, trasy i sposobu ułożenia, rozstrzyga elektryk wykonujący podłączenie.

W domach jednorodzinnych szczególnie łatwo pominąć długość trasy: kilkanaście metrów od rozdzielnicy do kuchni to już odcinek, na którym spadek napięcia trzeba policzyć, a nie oszacować.

Ile żył: przewód 3-, 4- czy 5-żyłowy?

Liczba żył wynika ze schematu podłączenia, a nie z wygody montażu. Ze schematu w instrukcji płyty oraz z projektu instalacji odczytuje się, ile żył fazowych obejmuje obwód i czy potrzebna jest w nim żyła neutralna oraz ochronna. Przy podłączeniu trójfazowym — czyli tam, gdzie potrzebny jest kabel do indukcji 3-fazowej — schemat zacisków wskazuje to wprost.

W ofercie EŁKTRIM sztywne przewody instalacyjne występują w wersjach dwu-, trzy-, cztero- i pięciożyłowych. Warianty czterożyłowe są obecnie dostępne w obu kolekcjach, a pięciożyłowe — wyłącznie w okrągłym YDY. Oznaczenie żył jest zgodne z PN-HD 308 S2:2007, a karta każdego towaru podaje schemat barw:

• 3 żyły: niebieska, żółto-zielona, brązowa;
• 4 żyły z żyłą ochronną: czarna, brązowa, żółto-zielona, szara;
• 4 żyły bez żyły ochronnej: czarna, niebieska, brązowa, szara;
• 5 żył: czarna, niebieska, brązowa, żółto-zielona, szara.

Żyła ochronna ma w tym oznaczeniu barwę żółto-zieloną i nie wolno wykorzystywać jej jako żyły roboczej — ani fazowej, ani neutralnej. Wersja czterożyłowa występuje w dwóch układach, z żyłą ochronną i bez niej, dlatego wymagany układ odczytuje się ze schematu płyty i z projektu instalacji, a liczby żył nie zmniejsza się na własną rękę.

Przewód od rozdzielnicy do płyty: YDY czy YDYp?

Oba typy to sztywne przewody instalacyjne z jednodrutowymi żyłami miedzianymi, w izolacji i powłoce z PVC, sprzedawane w krążkach po 100 m; biała lub czarna jest przy tym powłoka zewnętrzna, a izolacja poszczególnych żył ma barwy wymienione wyżej. Karty towarów podają, że są przeznaczone do instalacji na stałe, bez dodatkowych zabezpieczeń mechanicznych, do montażu natynkowego i podtynkowego w środowiskach suchych i wilgotnych, przy temperaturze pracy od −30 °C do +70 °C.

Różni je kształt: YDY jest okrągły, YDYp płaski. Płaski kształt bywa wygodniejszy przy układaniu w bruzdach i pod warstwą tynku, a okrągły łatwiej wciągnąć do rury osłonowej i tylko w tej odmianie dostępne są wersje pięciożyłowe. Który z nich trafi do obwodu płyty, wynika z projektu instalacji i ze sposobu prowadzenia trasy.

Znaczenie ma też napięcie znamionowe podane w nazwie. Oznaczenia 300/500 V i 450/750 V opisują sam przewód — wytrzymałość jego izolacji — a nie napięcie panujące w obwodzie; polskie instalacje domowe pracują przy 230/400 V. W przewodach YDYp oznaczenie 300/500 V dotyczy wyłącznie wersji dwużyłowych, natomiast wszystkie przewody YDY oraz trzy- i czterożyłowe wersje YDYp mają 450/750 V.

Zabezpieczenie obwodu płyty indukcyjnej

Płytę zasila się osobnym obwodem wyprowadzonym z rozdzielnicy, a nie z obwodu gniazdek ogólnych. Zabezpieczenie nadprądowe dobiera się łącznie z przekrojem przewodu — tak, aby chroniło ono przewód przy spodziewanym obciążeniu — a zakres ochrony różnicowoprądowej wynika z projektu instalacji.

Z tego powodu w tym poradniku nie podajemy gotowych wartości prądu ani wielkości wyłączników: zależą one od instalacji i ustala je elektryk na miejscu, po sprawdzeniu instrukcji płyty lub kuchenki indukcyjnej. Prace przy instalacji elektrycznej powinien wykonywać elektryk z uprawnieniami SEP.

Co zamówić pod indukcję

Gdy schemat podłączenia i wynik obliczeń są już znane, pozostaje wybór typu i liczby żył. Wersje pięciożyłowe, stosowane przy podłączeniu trójfazowym, znajdują się w kolekcji przewody YDY, a płaskie wersje dwu-, trzy- i czterożyłowe do instalacji podtynkowych — w kolekcji przewody YDYp. Wszystkie sprzedawane są w krążkach po 100 m, a przy zamówieniu warto zwrócić uwagę na liczbę żył, przekrój i napięcie znamionowe podane w nazwie towaru.

Jeżeli obliczenie wskaże przekrój większy niż 2,5 mm² — a tak bywa przy jednofazowym zasilaniu płyty lub kuchenki indukcyjnej o dużej mocy — w przewodach YDY i YDYp od trzech żył w górę nie ma odpowiedniego wariantu. Dobór warto wtedy skonsultować przed zamówieniem: pytania o wsparcie techniczne i pomoc w doborze przyjmuje formularz kontaktowy, a telefonicznie odpowiada zespół wsparcia pod numerem +48 669 055 666 (obsługa w języku polskim, pon.–pt. 8:00–15:00).